Tarayıcı Sözlüğü
Istenmeyen Açılır Pencereler ve Reklamlardan Kurtulma
Ekranın ortasında beliren "Tebrikler, kazandınız!" kutusu ya da her tıklamada yeni sekmede açılan bahis sitesi, çoğu kullanıcının tarayıcıyla ilk ciddi sorunudur. İyi haber şu: bu davranışların büyük bölümü rastgele değil, ölçülebilir ve katman katman kapatılabilir teknik nedenlere dayanır. Sorunu doğru katmanda çözerseniz kalıcı sonuç alırsınız; yanlış katmanda uğraşırsanız birkaç gün sonra aynı pencereler geri döner.
Açılır pencereler teknik olarak nereden geliyor?
Üç farklı kaynak vardır ve çözümleri de birbirinden farklıdır. Birincisi sayfa içi JavaScript: site, kodu içinde yeni bir pencere açma çağrısı yapar. İkincisi tarayıcı bildirim izinleri: bir siteye bir kez "İzin ver" dediyseniz, siz o sitede olmasanız bile masaüstünüzde reklam gösterebilir. Üçüncüsü reklam yazılımı (adware): bilgisayara veya tarayıcıya yerleşmiş bir program ya da uzantı, gezdiğiniz her sayfaya kendi reklamını enjekte eder. Kullanıcıların "popup reklamlar engelleme virüs" şeklinde arattığı durumların çoğu aslında klasik bir virüs değil, üçüncü gruptaki bu izinsiz yazılımlardır; ama etkileri ve temizlenme zorluğu bakımından ciddiye alınmayı hak ederler.
Adım adım temizlik ve koruma
- Tarayıcının yerleşik engelleyicisini doğrulayın. Chrome, Edge, Firefox ve Safari'de "Gizlilik ve güvenlik → Site ayarları → Açılır pencereler ve yönlendirmeler" yolunu izleyip seçeneğin "Engelle" konumunda olduğunu görün. Bu ayar varsayılan olarak açıktır; kapalıysa geçmişte bir siteye elle izin verilmiş olabilir.
- İzin listesini tek tek boşaltın. Aynı ekranın altındaki "İzin verilenler" bölümü genelde unutulur. Buradaki her satır, engelleyiciyi o site için devre dışı bırakır. Tanımadığınız tüm kayıtları silin.
- Bildirim izinlerini gözden geçirin. "Bildirimler" bölümünde onlarca site birikmiş olabilir. Masaüstünüzün sağ alt köşesinde çıkan reklam kutularının kaynağı neredeyse her zaman burasıdır. Toplu şekilde "Sitelerin bildirim göndermesine izin verme" seçeneğini işaretlemek en temiz çözümdür.
- Bir içerik engelleyici uzantı kurun. Açık kaynaklı ve geniş kullanıcı tabanı olan bir engelleyici, sayfa yüklenmeden önce reklam sunucularına yapılan istekleri keser. Bunun yan etkisi ölçülebilir: daha az istek, daha az indirilen veri, daha hızlı açılan sayfa. Uzantı seçerken izin listesine mutlaka bakın; uzantı güvenliği rehberimizde anlatıldığı gibi "tüm sitelerdeki verilerinizi okuma" izni isteyen her araç aynı ölçüde güvenilir değildir.
- Ağ katmanını devreye alın. Modem ya da işletim sistemi düzeyinde reklam filtreleyen bir DNS kullanmak, tarayıcı dışındaki uygulamaları da kapsar. Uzantı tek cihazın tek tarayıcısını korurken, DNS filtresi evdeki tüm cihazlara aynı anda uygulanır.
- Adware taraması yapın. Reklamlar her sitede ve her tarayıcıda görünüyorsa sorun tarayıcıda değildir. Güncel bir güvenlik yazılımıyla tam tarama yapın; ayrıca Denetim Masası veya Uygulamalar listesinde son kurulum tarihlerine göre sıralama yapıp tanımadığınız programları kaldırın.
- Tarayıcıyı sıfırlayın, sonra veriyi temizleyin. Arama motoru veya ana sayfa sizin haberiniz olmadan değiştiyse tarayıcı ayarlarını sıfırlayın. Ardından önbellek ve çerez temizliği yapın; bu, reklam ağlarının bıraktığı takip kayıtlarını da siler.
Hangi yöntem neyi çözüyor?
| Katman | Kapsam | Kurulum zorluğu | Zayıf yanı |
|---|
| Yerleşik popup engelleyici | Sadece pencere/yönlendirme | Çok kolay | Sayfa içi banner reklamları durdurmaz |
| İçerik engelleyici uzantı | Reklam, izleyici, banner | Kolay | Yalnızca kurulu olduğu tarayıcıda çalışır |
| Bildirim izni kapatma | Masaüstü bildirim reklamları | Kolay | Meşru bildirimleri de keser |
| DNS düzeyi filtre | Tüm cihaz ve uygulamalar | Orta | Site içine gömülü reklamı ayıramaz |
| Adware temizliği | Enjekte edilen reklamlar | Orta | Kalıntı dosyalar elle kontrol ister |
Sık yapılan hatalar
- Açılır pencerenin "Kapat" düğmesine tıklamak. Sahte kutularda bu düğme de bir bağlantıdır. Doğrusu sekmeyi kapatmak, gerekirse görev yöneticisinden tarayıcıyı sonlandırmaktır.
- Sonsuz uzantı yığmak. Üç ayrı reklam engelleyici birbirinin kurallarıyla çak