Tarayıcı Sözlüğü

Tarayıcı Geçmişini Silmek ve Yönetmek

Tarayıcınız her gün yüzlerce kayıt tutar: ziyaret ettiğiniz adresler, arama kutusuna yazdığınız kelimeler, indirdiğiniz dosyaların listesi, formlara girdiğiniz isim ve adresler. Bunların toplamı, kişilik profilinizi çıkarmaya yetecek kadar ayrıntılı bir veri kümesi oluşturur. Tarayıcı geçmişi silme gizlilik açısından bu yüzden basit bir temizlik işi değil, düzenli yapılması gereken bir bakım rutinidir. Aşağıda hangi verinin ne işe yaradığını, neyi sildiğinizde ne kaybettiğinizi ve adım adım nasıl ilerleyeceğinizi karşılaştırmalı olarak ele alıyoruz.

Geçmiş Aslında Kaç Farklı Veri Türünden Oluşur?

"Geçmişi sil" düğmesinin arkasında tek bir dosya yoktur. Tarayıcılar bilgiyi ayrı depolarda tutar ve her birinin gizlilik etkisi ile silme maliyeti farklıdır.

Veri türü Ne saklar? Gizlilik riski Silmenin bedeli
Gezinme geçmişi Ziyaret edilen adresler, başlıklar, tarih Yüksek Adres çubuğu önerileri sıfırlanır
Çerezler ve site verileri Oturum bilgisi, tercihler, izleme kimlikleri Yüksek Tüm sitelerden çıkış yaparsınız
Önbellek (cache) Resim, stil dosyası, betik kopyaları Düşük İlk açılışta sayfalar biraz yavaşlar
Form ve arama verileri Ad, e-posta, adres, aranan kelimeler Orta-yüksek Otomatik doldurma kaybolur
Parolalar Kayıtlı giriş bilgileri Çok yüksek Yedek yoksa geri dönüşü yok
İndirme listesi İndirilen dosyaların kaydı Orta Yok denecek kadar az

Buradaki en önemli ayrım şudur: önbellek temizliği performans içindir, çerez ve geçmiş temizliği ise gizlilik içindir. İkisini karıştırmak, sitede yavaşlama yaşadığı için oturumlarını gereksiz yere kaybeden kullanıcıların en yaygın şikâyetidir. Önbelleğin ayrı bir mantığı olduğunu anlatan rehberimiz bu farkı daha derinlemesine açıklıyor.

Adım Adım Temizlik

  1. Silme penceresini açın. Chrome, Edge, Firefox ve Opera'da Ctrl + Shift + Delete (macOS'ta Cmd + Shift + Delete) kısayolu doğrudan temizlik ekranını getirir. Safari'de yol farklıdır: Geçmiş menüsünden "Geçmişi Temizle" veya Ayarlar > Gizlilik bölümü kullanılır.
  2. Zaman aralığını seçin. "Son 1 saat", "Son 24 saat", "Son 7 gün" ve "Tüm zamanlar" seçenekleri vardır. Ortak bir bilgisayarda belirli bir oturumu gizlemek istiyorsanız son 1 saat yeterlidir; cihazı devrediyorsanız tüm zamanlar seçilmelidir.
  3. Kutuları bilinçli işaretleyin. Gezinme geçmişi ve çerezleri işaretleyin, parolaları ve yer imlerini kesinlikle işaretlemeyin. Gelişmiş sekmesinde "site ayarları" gibi kalemler de bulunur; bunları silmek konum veya bildirim izinlerini sıfırlar.
  4. Senkronizasyonu kontrol edin. Hesabınızla oturum açtıysanız silme işlemi çoğu tarayıcıda tüm cihazlara yayılır. Telefonunuzdaki geçmişi korumak istiyorsanız önce senkronizasyonu durdurmalısınız.
  5. İstisna listesi kurun. Chrome ve Firefox, kapanışta çerezleri silerken belirli siteleri muaf tutmanıza izin verir. Böylece bankanızdan çıkış yaparken günlük kullandığınız e-posta oturumu açık kalır.
  6. Otomatikleştirin. Firefox'ta "Firefox kapatıldığında geçmişi sil", Chrome'da site verileri için otomatik kurallar bulunur. Manuel temizliği unutan kullanıcı için otomatik kural, elle yapılan aylık temizlikten çok daha etkilidir.
  7. Tek seferlik ihtiyaçlar için gizli pencere kullanın. Sonradan silmek yerine baştan kaydetmemek daha temiz bir yaklaşımdır; gizli pencere modunun sınırlarını anlatan sayfa bu konuda iyi bir başlangıç.
  8. Sonucu doğrulayın. Ctrl + H ile geçmiş sayfasını açın, listenin boşaldığını görün. Adres çubuğuna eski bir site adının ilk harflerini yazıp öneri gelip gelmediğini test edin.

Sık Yapılan Hatalar